نگاهی به شهرستان های ساوجبلاغ و نظرآباد : سرزمین ریشه ها / نگین فرهنگی استان البرز / میراث دار مدنیت نه هزار ساله / خاستگاه فرهنگ های کهن و ناب ایران زمین
سفارش تبلیغ
ثبت دامنه و میزبان هاست ایران

 

محوطه باستانی ازبکی و هویت تاریخی  - اجتماعی در نظرآباد و البرز

مهندس علیرضا گروسی

کارشناس ارشد دانشگاه تربیت مدرس

هویت یک فضای شهری یا هر نوع سکونتگاه دیگری ناشی از خصوصیات تاریخی، کالبدی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و… است که از ذهنیت مشترک ساکنین سرچشمه می گیرد. در ابتدا باید گفت که مکان براساس مجموعه ای از ویژگی های فرهنگی قرار دارد. مکان نه تنها اطلاعاتی درباره جایی که در آن هستیم و زندگی می کنیم یا اهل آنجا هستیم به ما می دهد بلکه درباره شخصیت و این که ما چه کسی هستیم، نیز چیزهایی می گوید. بنابراین اگر وابستگی به مکان ها سست شود، هویت مردم و جوامع نیز به سستی می گراید. مکان جغرافیایی به عنوان زادگاه یا زیستگاه، باعث شکل گیری علاقه در انسان می شود که می توان از آن به عاطفه یا مهر مکانی یاد کرد که عمدتاً بر پایه روابط اکولوژیکی (طبیعی و انسانی) انسان با مکان یا فضای جغرافیایی قرار دارد. در واقع حس تعلق به سرزمین زیربنای انگیزه معنوی اصلی برای شاخص و متمایز بودن از دیگران در اندیشه هر فرد و هر گروه انسانی ویژه است. هنگامی که حس تعلق به سرزمینی ایجاد گردد، نیاز اساسی به داشتن هویت خودنمایی می کند. در این میان مکان های تاریخی شرایط ویژه ای را برای هویت بخشی دارند. در واقع تاریخ هر قوم و ملتی شناسنامه آن قوم و ملت است و بر همین مبنا دانستن و داشتن تاریخ از بایسته های زندگی انسان می باشد و همچنین لازمه داشتن یک نگرش جامع در بحث تاریخ، فرهنگ و هویت شناخت عمیق و دقیق پیشینه تاریخی آن مکان می باشد. در واقع باید گفت که هویت به سه مقوله مکان جغرافیایی، فضا شامل شبکه ها و روابط اجتماعی و بالاخره با زمان (تاریخ) پیوند دارد. از سوی دیگر بحران بی هویتی یکی از مشکلات عمده شهرهای امروزی می باشد که سبب سرگشتگی، بی تفاوتی و فقدان رفتار مشارکت جویانه در بین شهروندان می شود.. بنابریان کنکاش در مفهوم هویت و فرآیند شکل گیری آن با هدف تدوین اصولی در راستای ارتقای ظرفیت اجتماعی شهرها یکی از اصول مهم در برنامه ریزی شهرها می باشد. محوطه باستانی ازبکی در شهرستان نظرآباد استان البرز از قدیمی ترین سکونت گاه های کشف شده انسانی در جهان است. محوطه باستانی ازبکی می تواند به عنوان یک نماد هویت بخش تاریخی- باستانی در استان البرز شناخته شود . در واقع محوطه باستانی ازبکی می تواند به عنوان یک عنصر هویت بخش تاریخی، هویت اجتماعی و مکانی را برای شهرستان نظرآباد و ساکنان آن تعریف نماید. یعنی محوطه باستانی ازبکی در معرفی شهر نظرآباد و شهروندان نظرآبادی به عنوان یک نماد تاریخی و مکانی هویتی اصیل به ایشان بدهد. به طوری که بازتاب حفریات باستان شناسی محوطه ازبکی که در محافل اطلاع رسانی اعم از روزنامه، تلویزیون، محافل دانشگاهی، سمینار ها و… سبب شده است که نظرآباد و محوطه باستانی ازبکی بارها از زبان خیل کثیری از نخبگان، مسئولین، اساتید، مجریان تلویزیونی و… ساطع شود که این رویه می تواند با توجه بیشتر به این محوطه افزایش یابد. این همان هویت سازی برای شهرستان نظرآباد و مردم آن می باشد که در طی سالهای متمادی مورد غفلت قرار گرفته است. ادامه مطلب...

نوشته شده در  پنج شنبه 96/1/3ساعت  10:36 صبح  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

 

کهن ترین خشت جهان در البرز پذیرای مسافران نوروزی 

کد خبر: 82468338 (5890836) | تاریخ خبر: 28/12/1395 | ساعت: 12:11 |

کرج - ایرنا - استان البرز به مرکزیت کرج با توجه به تنوع اقلیمی کوهستانی و دشت، زیستگاه ها و گونه های مختلف حیات وحش، آداب، رسوم و فرهنگ های متفاوت و دیرپای محلّی، آثار متنوع و متعدد فرهنگی و تاریخی از هزاره هفتم پیش از میلاد مسیح تا دوره های اخیر، یکی از قطب های گردشگری در ایران است.

به گزارش ایرنا، استان البرز با 6 شهرستان کرج، ساوجبلاغ، نظرآباد، طالقان، فردیس و اشتهارد، تنوع اقلیمی کم نظیر در کشور را دارا است که از آب و هوای کوهستانی تا گوهر کویر را یکجا در اختیار دارد. تپه ازبکی تنها یکی از محوطه ‌های باستانی ارزشمند تاریخی فلات ایران واقع در شهرستان نظرآباد از شهرستان‌های استان البرز قرار دارد. این تپه تاریخی با قدمت 9 هزار ساله به عنوان قدیمی ترین بنای خشتی جهان مطرح است. بسیاری از کشورها که امروز توانسته اند جایگاهی در صنعت گردشگری جهان برای خود دست و پا کنند یا فاقد سابقه تمدنی نظیر ایران و به ویژه استان البرز هستند و یا اینکه سابقه آثار تمدنی آنها به 500 سال هم نمی رسد. با توجه به شرایط پیش آمده از سوی دولت تدبیر و امید و شکست خوردن پروژه ایران هراسی، ظرفیت های گردشگری موجود در ایران نمود بیشتری یافته است و دیگر این وظیفه ما است بیش از هر زمان دیگری این سابقه تمدنی، تاریخی و فرهنگی را به جهان معرفی کنیم. ادامه مطلب...

نوشته شده در  شنبه 95/12/28ساعت  4:2 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

روز سه شنبه سوم اسفند 1395 چهارمین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی استان البرز در باشگاه فرهنگی میلاد کرج برگزار شد. 24 مقاله در این کنگره پذیرفته شد و 12 مقاله از بین آنها برای چاپ انتخاب گردید. در نهایت 9 مقاله برای سخنرانی در کنگره در نظر گرفته شد. به گفته دبیر علمی کنگره، سطح مقالات ارسالی به این کنگره از سه دوره گذشته بالاتر است. مقاله زیر هم در نوبت صبح کنگره ارایه گردید.

گذری بر سکونت گاه های باستانی در ایران (نمونه موردی: محوطه باستانی ازبکی)

علیرضا گروسی، کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری argarousi@gmail.com

حسین عسکری، دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی دانش askari128@yahoo.com

چکیده

 گذشته و تاریخ هر مکان، دارای اهمیت خاص برای ساکنان آن است. در واقع قدمت یک مکان علاوه بر میراث تاریخی که دارد، نمایانگر هویت مردمان آن نیز می باشد. در این میان، مناطق باستانی علاوه بر هویت تاریخی، از منظر باستان شناسی و کشف چگونگی تشکیل و رشد فرهنگ یکجانشینی و تکامل جامعه بشری نیز مهم هستند. محوطه باستانی ازبکی در شهرستان نظرآباد یکی از قدیمی ترین مراکز تجمع انسانی در تاریخ جهان است. این پژوهش که از نوع توصیفی - تحلیلی و با رویکرد کاربردی است، در پی آن می باشد تا با نگاهی علمی ابعاد مهم این محوطه باستانی را بشناسد. بنابراین پس بیان اهمیت موضوع و شناخت محدوده مورد نظر، از منظر هویت بخشی، رویکرد باستان شناسی و همچنین قابلیت گردشگری این محوطه باستانی مورد بحث قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که این محوطه می تواند به عنوان نماد تاریخی شهرستان نظرآباد و حتی استان البرز معرفی گردد و از سوی دیگر برای استناد به هویت تاریخی از آن بهره برد. اهمیت کاوش های باستان شناسی و کشف رمز و راز زندگی باستانی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آخرین نکته نیز این است که این محوطه پتانسیل بالایی برای گردشگری دارد و می توان با ایجاد زیرساخت های مناسب دیگر و همچنین خدمات متناسب صنعت گردشگری به کسب درآمد پایدار برای شهر و شهروندان قدم برداشت.

واژگان کلیدی: محوطه ازبکی، هویت تاریخی، گردشگری، باستان شناسی، نظرآباد.

مهراب رجبی، حسین عسکری، عبدالناصر میرچی


نوشته شده در  سه شنبه 95/12/3ساعت  8:5 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

 

البرز گنجینه آثار تمدنی هزاره هفتم پیش از میلاد تا امروز

کد خبر: 82347535 | تاریخ خبر: 25/09/1395 - 9:10

کرج - ایرنا - استان البرز به مرکزیت کرج با توجه به تنوع اقلیمی کوهستانی و دشت، زیستگاه ها و گونه های مختلف حیات وحش، آداب، رسوم و فرهنگ های متفاوت و دیرپای محلّی، آثار متنوع و متعدد فرهنگی و تاریخی از هزاره هفتم پیش از میلاد مسیح تا دوره های اخیر، یکی از قطب های گردشگری در ایران است  . به گزارش ایرنا، استان البرز با 6 شهرستان کرج، ساوجبلاغ، نظرآباد، طالقان، فردیس و اشتهارد، تنوع اقلیمی کم نظیر در کشور را دارا است که از آب و هوای کوهستانی تا گوهر کویر را یکجا در اختیار دارد.

تپه ازبکی تنها یکی از محوطه ‌های باستانی ارزشمند تاریخی فلات ایران واقع در شهرستان نظرآباد از شهرستان‌های استان البرز قرار دارد. این تپه تاریخی با قدمت 9 هزار ساله به عنوان قدیمی ترین بنای خشتی جهان مطرح است. بسیاری از کشورها که امروز توانسته اند جایگاهی در صنعت گردشگری جهان برای خود دست و پا کنند یا فاقد سابقه تمدنی نظیر ایران و به ویژه استان البرز هستند و یا اینکه سابقه آثار تمدنی آنها به 500 سال هم نمی رسد. با توجه به شرایط پیش آمده از سوی دولت تدبیر و امید و شکست خوردن پروژه ایران هراسی، ظرفیت های گردشگری موجود در ایران نمود بیشتری یافته است و دیگر این وظیفه ما است بیش از هر زمان دیگری این سابقه تمدنی، تاریخی و فرهنگی را به جهان معرفی کنیم. ادامه مطلب...

نوشته شده در  پنج شنبه 95/9/25ساعت  11:39 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

 

سرزمین کهن خشت  

وجود تپه اُزبکی در شهرستان نظرآباد، که کهن‌ترین خشت جهان در آنجا یافت شده است می‌تواند پای گردشگران زیادی را به سرزمین البرز بکشاند زیرا سفر به سرزمین کهن خشت جهان و مشاهده تپه‌های تاریخی که بیانگر قدمت چند هزارساله است، جذابیتی بی‌نظیر را نصیب هر گردشگری می‌کند . محوطه اُزبکی در 50 کیلومتری غرب شهرستان کرج و در شمال شرق روستای اُزبکی از توابع دهستان احمدآباد مصدق از بخش مرکزی شهرستان نظرآباد قرار دارد، ارتفاع زمین‌های اطراف آن از سطح دریا هزار و 188 متر است. محوطه اُزبکی شامل تپه مخروطی شکل بزرگی به قطر 150 و ارتفاع 26 متر که در اطراف آن 9 تپه قرارگرفته است. معماری تقریباً سالمی بر روی تپه مرتفع مرکزی است که از مهم‌ترین آثار دوره ماد در فلات مرکزی بوده این اثر دارای ویژگی‌های اصیلی از معماری نخستین فرمانروایان آریایی در ایران و  دارای هفده فضای معماری است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان از باروی پیرامون دژ، حیاط بزرگ شرقی، انبار جنوبی، تالار بزرگ جنوبی، تالار شمالی در میانه غرب دژ، اتاق بزرگ سکو دار، تالار معبد، اتاق نگهبانان، صندوقخانه، تأسیسات آشپزخانه‌ای و دروازه ورود به دژ نام برد.

سفری با چاشنی بستنی و آلو ترش

روستای برغان واقع در شهرستان ساوجبلاغ به نگینی در دل صدف معروف بوده به‌طوری‌که این روستا با دو واژه قدمت و تاریخ عجین شده است. جاذبه‌های گردشگری فراوان این روستا، در فصل‌های مختلف سال، گردشگران زیادی را به اینجا می‌کشاند، شهرت آلوی برغان و بستنی «گله» علاوه بر زیبایی‌های طبیعی، مجموعه‌ای خاطره‌انگیز و البته خوشمزه برای گردشگران فراهم کرده است که دیدن از این روستا را برایشان زیباتر می‌کند. محلی‌ها به آلوی برغان «گوجه برغان» هم می‌گویند و درواقع یک محصول پیوندی است که طعم و مزه خاصی دارد، طبق گفته محلی‌ها آلوی برغان از پیوند آلوی معمولی با آلوی بخارا به دست می‌آید. برغان از مناطق بسیار زیبای استان البرز محسوب می‌شود و به دلیل نزدیکی به اتوبان کرج - قزوین می‌تواند شاهد افزایش تعداد گردشگران در خود باشد دلیل این امر نیز این است که بسیاری از مسافران و گردشگران در کشور برای رسیدن به استان‌های موردنظر خود، از اتوبان کرج - قزوین می‌گذرند و برغان می‌تواند محلی خوبی برای تمدد اعصاب و تفریح و گشت‌وگذار آن‌ها باشد (به نقل از خبرگزاری مهر).


نوشته شده در  پنج شنبه 95/7/1ساعت  2:46 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

عطر بهار درکوچه باغ‌های روستای ورده 

شهرستان ساوجبلاغ با وسعتی حدود هزار و 22 کیلومتر مربع از جاذبه های گردشگری ویژه ای برخوردار است و از آن به عنوان سرزمین «چشمه های سرد» یاد می شود. این شهرستان از شمال به ارتفاعات البرز و شهرستان طالقان از غرب به استان قزوین و شهرستان نظرآباد و از شرق و جنوب به شهرستان کرج محدود می شود. ساوجبلاغ دارای 3 بخش چهار باغ، چندار و بخش مرکزی داری پنج شهر شامل شهرهای جدید و قدیم هشتگرد، کوهسار، چهار باغ و گلسار است. باید در ادامه به سراغ معرفی روستای وَردِه برویم روستای زیبا در 15 کیلومتری شمال غربی شهر کوهسار در ضلع شمال اتوبان کرج - قزوین، بافت تاریخی و بکر این روستا آثاری نظیر حمام تاریخی دوره قاجار، آسیاب قدیمی، دو بقعه به نام های امامزاده عبدالقهار (ع) و بی بی سکینه (س) را در خود جای داده است و به دلیل  وجود رودخانه، کوهستان و چشمه های منحصر به فرد، پذیرای بسیاری از گردشگران علاقمندان در فصل های مختلف سال است (خبرگزاری مهر).

 دانلود فیلم


نوشته شده در  شنبه 95/1/14ساعت  6:6 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

گشتی در بزرگترین باغ پرندگان خاورمیانه 

شهرستان ساوجبلاغ با وسعتی حدود یک هزار و 22 کیلومتر مربع از جاذبه های گردشگری ویژه ای برخوردار است و از آن به عنوان سرزمین چشمه های آب سرد یاد می شود . این شهرستان از شمال به ارتفاعات البرز و شهرستان طالقان از غرب به استان قزوین و شهرستان نظرآباد و از شرق و جنوب به شهرستان کرج محدود می شود. ساوجبلاغ دارای 3 بخش چهار باغ، چندار و بخش مرکزی داری پنج شهر شامل شهرهای جدید و قدیم هشتگرد، کوهسار، چهار باغ و گلسار است. بخش کوهپایه ای این منطقه بین کوهستان و دشتی زیبا حایل شده که چشم هر گردشگری را به خود جذب می کند. دشت های این منطقه نیز دارای باغ های زیبایی است که فضایی آرام و دل انگیز را برای گردشگران داخلی و خارجی فراهم می کند. علاوه بر طبیعت زیبا و شگفت انگیز، وجود تپه های متعدد در بخش های مختلف این شهرستان نشان دهنده این است که ساوجبلاغ  دارای پراکندگی های استقراری در تپه های مختلف از هزاره پنجم پیش از میلاد تا دوران اسلامی است. حفاری های باستان شناسی صورت گرفته در تپه ها و محوطه های باستانی همچون «موشلان تپه»، «تپه گرجیان ایغربلاغ» و «خوروین» نشانگر سابقه استقرار و سکونت انسان از هزاره های پنجم و چهارم پیش از میلاد تا هزاره های اول پیش از میلاد در این شهرستان است. ادامه مطلب...

نوشته شده در  شنبه 95/1/14ساعت  5:57 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

 

سفالینه‌ های نه هزار ساله تو را می‌ خوانند

سرزمین کهن البرز که تاریخ، آیین ها، سنت ها، آداب و رسوم دیرپایش همواره گویای جاودانگی و قدرت ریشه دار فرهنگی آن بوده است در خود هزاران رمز و راز دارد شهرستان نظرآباد یکی از شهرستان های استان البرز است که به سرزمین کهن خشت معروف است این شهرستان در نزدیکی شهرستان ساوجبلاغ واقع شده و از شمال به بخش مرکزی ساوجبلاغ و سلسله جبال البرز، از طرف جنوب به بخش اشتهارد در شهرستان کرج، از طرف غرب به شهرستان آبیک (استان قزوین) و از طرف شرق به دهستان های رامجین و سعیدآباد شهرستان ساوجبلاغ محدود می شود.

منابع و اسناد تاریخی و مطالعات باستان شناسی از محوطه ها و تپه های تاریخی در شهرستان نظرآباد همگی بیانگر وجود فرهنگ غنی این سرزمین از دوران پیش از تاریخ است. وجود بقاع متبرک امام زاده ابراهیم، امام زاده ابوالحسن، تینال تپه، محوطه باستانی ازبکی، روستاهای زیبا از جمله روستای عشایری گُلدره، روستای شیخ حسن که مهد آثار تاریخی است، منطقه نمونه گردشگری فرودگاه آزادی و غیره هر سال پای گردشگران زیادی را به این منطقه می کشاند. ادامه مطلب...

نوشته شده در  شنبه 95/1/7ساعت  2:53 عصر  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

ورودی یکی از غارهای هیو

این غارها مربوط به دوران پارینه سنگی است

در هشت کیلومتری شهر هشتگرد به قزوین، سه غار به فاصله تقریباً 15 متر از یکدیگر در دامنه کوه قرار دارند. طبق مطالعات انجام شده این احتمال وجود دارد که غارها مربوط به دوران پارینه سنگی باشد. «غار هیو»  در بخش شمال غربی هیو  و در دره تفریحی واسوار واقع شده است. این غار در لایه هایی از سنگ های آهکی با سن تقریبا 265 میلیون سال موسوم به آهک های روته واقع شده است. البته این به معنای سن تشکیل غار نبوده و شواهد، حاکی است از جوان بودن فوق العاده خود داراست. دهانه غار با قطر حدود 60 سانتیمتر و شیب زیاد متاسفانه و شاید به نوعی خوشبختانه، ورود به آن را مشکل ساخته است.

بدنه اصلی غار شامل گالری بزرگی است که ارتفاع آن در قسمت هایی به بیش از 23 متر می رسد. در این بخش استالاک تیتها و استالاگ میت هایی وجود دارد که بخش اعظمی از آنها متاسفانه به دلیل ناآگااهی از ارزش علمی و زیبایی شناختی، تخریب شده است. عدم وجود ستون های کامل (استالاک تیتها و استالاگ میت ها به هم وصل شده) نشان از جوان بودن و یا وجود گالری های عمقی تر دارد. اصولا تشکیل غارها مراحلی دارد که اولین مرحله آن وجود سنگ اولیه ای با توان غارزایی است که مطلوب ترین آنها سنگ آهک است . در درجه ی بعد این سنگ ها می بایستی از درز و شکاف مطلوب جهت هدایت آب برخوردار می باشند. مهم ترین عامل در تشکیل غارهایی از این نوع، وجود آب هایی با توان انحلال بالا است. در نهایت، کل این فرآیند در زمانی طولانی، که در مواردی تا دهها میلیون سال به طول می انجامد، حفرات زیرزمینی موسوم به غار را ایجاد می کند.


نوشته شده در  جمعه 94/5/23ساعت  10:42 صبح  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

 

میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان ساوجبلاغ در یک نگاه

شرح 

تعداد

بخش مرکزی

بخش چندار

بخش چهارباغ

جمع

آثار باستانی

30

59

35

124

آثار به ثبت ملی رسیده

22

19

14

55

امامزاده ها و بقاع متبرکه

6

14

8

28

تپه و محوطه باستانی

13

9

23

45

بناهای تاریخی

2

15

4

21

روستاهای نمونه گردشگری

1

4

1

6

غارها

1

--

--

1

درختان کهنسال

6

6

1

13

آبشار

--

2

--

2

مناطق نمونه گردشگری مصوب در سطح ملی

--

3

2

5

 

 

 

 

 

 

 

 

   منبع: گروه طرح و برنامه معاونت برنامه ریزی و اداری مالی فرمانداری شهرستان ساوجبلاغ.


نوشته شده در  دوشنبه 94/3/4ساعت  9:23 صبح  توسط حسین عسکری 
  نظرات دیگران()

   1   2   3      >

فهرست مطالب وبلاگ ساوجبلاغ پژوهی
سخنانم در نشست نقد و بررسی کتاب «چشمان یعقوب»
مقدّمه ام بر کتاب تاریخچه آموزش و پرورش در استان البرز
گفت و گویی با سید مقتدا حسینی مبلغ البرزی شیعه در سوئیس
سروده استاد عباس میرخانی درباره دکتر سید حمید میرخانی
مقاله ام درباره پزشک نامدار ساوجبلاغی دکتر سیّد حمید میرخانی
یادداشت انتقادی اسماعیل آل احمد درباره فرهنگسرای مهر شهر نظرآباد
گفت و گویم با خبرگزاری ایرنا درباره رازی پژوه البرزی
یادداشتم در خبرگزاری شبستان درباره مسجد جامع برغان
مقاله ام درباره میرزا محسن نجم آبادی در روزنامه اطلاعات
شناسنامه وبلاگ ساوجبلاغ پژوهی
[عناوین آرشیوشده]